Tiệc Ly, Tiệc Tình Yêu, Tiệc Hồng Phúc

171

SUY NIỆM THỨ NĂM TUẦN THÁNH

Giáo Hội mở đầu Tam Nhật Vượt Qua bằng việc tái hiện bữa Tiệc Ly, bữa tiệc cuối cùng của Đức Giêsu với mười hai Tông đồ. Tiệc Ly đã trở thành nguồn cảm hứng vô tận của các nhà chiêm niệm, các nhà chú giải Kinh Thánh, các nhà giảng thuyết của Giáo Hội, của các đại danh họa, đại thi, văn hào trên thế giới suốt trong hai thiên niên kỷ qua.
Là sự kiện quan trọng bậc nhất của Lịch sử Cứu độ, bữa Tiệc Ly được đóng ấn bởi ba “hồng tâm” trong đời sống Kitô hữu: Bí tích Thánh Thể, Thiên chức Linh mục và giới răn Tình Yêu. Nhìn lại bốn trình thuật của bốn Thánh Sử, chúng ta có thể tiếp cận bữa Tiệc Ly theo hai chiều kích: Tình Yêu Và Ân Phúc.

   1- Tiệc Ly, Tiệc Tình Yêu

Theo lẽ thường của nhân tình thế thái, khi con người sắp đi xa hoặc khi biết mình sắp chết, con người luôn muốn bày tỏ tình cảm của mình với những người mình yêu quý. Đức Giêsu khi mặc lấy thân phận loài người cũng mang đầy đủ nhân tính như mọi người, ngoại trừ tội lỗi. Để chuẩn bị chia tay với các môn đệ yêu dấu, Đức Giêsu muốn bày tỏ tình yêu của Ngài với các Môn đệ thông qua ba cung bậc: Tự Hạ – Tận Hiến – Trao Ban.

   Yêu Là Tự Hạ Đọc trình thuật của Gioan, chúng ta thấy được việc rửa chân cho các môn đệ được Đức Giêsu thực hiện một cách cẩn thận, ân cần, trìu mến biết bao: “Ngài đứng dậy, rời bàn ăn, cởi áo ngoài ra, lấy khăn mà thắt lưng, đổ nước vào chậu và bắt đầu rửa chân cho các môn đệ và lấy khăn thắt lưng mà lau…” (Ga 13,4-5). Theo lẽ thường, việc rửa chân cho người khác được thực hiện trong các trường hợp sau: đầy tớ phục vụ chủ mình; quan chức muốn diễn trò mị dân; chăm sóc người mình yêu quý … Đức Giêsu rửa chân cho môn đệ chắc chắn không vì một nguyên nhân nào khác ngoài việc bày tỏ tình yêu của Ngài với những môn đệ Ngài yêu và yêu đến cùng. Ngoài ra, Đức Giêsu còn muốn dạy các môn đệ một bài học Tình Yêu: Yêu trước hết phải “cởi bỏ”, bỏ danh vị. bỏ tài năng, bỏ lợi lộc, bỏ những định kiến cá nhân … Và phải mặc lấy thân phận người đầy tớ sẵn sàng phục vụ: thắt lưng, đổ nước vào chậu, cúi xuống rửa chân, rồi dùng khăn lau thật sạch … yêu không chỉ ước ao, không chỉ tưởng tượng, không chỉ nhìn, không chỉ nói suông … mà phải hành động. Đừng như chú thiên nga trong chuyện ngụ ngôn hiện đại: “là môn đệ của Chúa tạo vật thì việc gì phải rửa chân cho người khác” chú nghĩ vậy, và Chúa tạo vật đã trả lời: “Này con, nếu không rửa chân cho người khác thì ai biết con là môn đệ Ta chứ?” (Chuyện ngụ ngôn hiện đai. Bản dịch của Lm. Giuse Maria Nhân Tài csjb)

   Yêu Là Tận Hiến Bản chất của tiệc ly là tiệc chia tay, nghĩa là sau bữa tiệc không còn gặp nhau nữa.” Nơi Thầy đi, bây giờ anh không thể theo đến được, nhưng sau này anh sẽ đi theo (Ga 13.36) vì nơi đó là đường Thánh Giá, là núi Sọ nơi Đức Giêsu tự hiến tế, là cái chết đau thương và nhục nhã như một tội nhân để đổi lấy vinh quang và sự trường sinh cho nhân loại, là đoạn cuối của chương trình cứu độ mà Đức Giêsu đã nhận lãnh nơi Cha: là đoạn đường bị chối bỏ, bị phản bội, bị phỉ báng lăng nhục, bị đau đớn ê chề. Đức Giêsu đã sợ hãi, đã đau buồn đến có thể chết, đến mồ hôi vã ra cùng với máu. “Lạy Cha, nếu có thể được, xin cho con khỏi phải uống chén này. Tuy vậy xin đừng theo ý con mà xin theo ý Cha” (Mt 26,39). Tội lỗi đã làm con người rời xa Chúa, đã bỏ đi địa vị làm con Chúa, nhưng không cắt bỏ được tình yêu của Chúa dành cho con người, nhưng tội lỗi con người cũng đã quá lớn đến mức chỉ có cái chết của Chúa mới xóa bỏ được. Tình yêu của Đức Giêsu đã hối thúc Ngài chấp nhận đánh đổi, không do dự, không tính toán “Không có tình yêu nào trọng đại cho bằng hiến mạng sống vì người mình yêu” (Ga 15,14).

   Yêu Là Trao Ban Có nhiều định nghĩa về tình yêu: Yêu là sự rung cảm của hai trái tim, yêu là sự liên kết giữa hai tâm hồn, yêu là xóa bỏ hận thù, yêu là sống chết có nhau, yêu là cùng nhìn về một hướng, yêu là hạnh phúc vì hạnh phúc của người mình yêu… Chúa Giêsu Ki tô mở ra một ý nghĩa hoàn toàn mới và bất ngờ về tình yêu. “…anh em hãy cầm lấy mà ăn, đây là Mình Thầy … tất cả anh em hãy uống chén này vì đây là máu Thầy, Máu Giao Ước đổ ra cho muôn người được tha tội.” Thì ra những điều con người biết về tình yêu còn quá hạn hẹp, quá hời hợt, nhỏ bé. Tình yêu đích thực là phải hoà trộn vào nhau, là phải đồng hóa với nhau. Đức Giêsu đã tự nguyện hiến mình thành lương thực để có thể hòa nhập vào con người, để biến đổi, để đồng hóa con người nên giống với Ngài dù con người có bất xứng đến đâu. Yêu là ban tặng tất cả những gì quý nhất mà mình có, Đức Giêsu đã yêu con người đến mức trao ban tất cả cho con người, trao ban một cách trọn vẹn; thần tính, máu thịt, lời giáo huấn. và Ngài không bao giờ muốn rời xa con người.

   2- Tiệc Ly, Tiệc Hồng Phúc

Nói đến Tiệc Ly là nói đến sự chia xa, cách biệt. Nên dù là buổi tiệc, vẫn không tránh khỏi bầu khí bi thương, buồn thảm. Thế nhưng buổi tiệc của Đức Giêsu và mười hai môn đệ của Ngài lại không phải vậy. Buổi Tiệc Ly diễn ra trong bối cảnh của bữa tiệc mừng Lễ Vượt Qua của người Do Thái, một ngày lễ trọng đại, một ngày vui vì là ngày Chúa dùng quyền năng của mình giải phóng dân Do Thái khỏi ách nô lệ Ai Cập và đưa họ về vùng đất hứa. Trong bữa tiệc đó, biểu tượng chính là con chiên không tì vết được sát tế và nhờ máu của nó mà người Do Thái được cứu thoát. Bữa Tiệc Ly của Đức Giêsu chính là buổi tiệc chuẩn bị cho Lễ Vượt qua mới, mà con chiên được sát tế chính là Ngài để giải thoát nhân loại khỏi ách nô lệ tội lỗi, và được sống cuộc sống trường sinh trong miền đất mới là nước Thiên Chúa. Vì vậy trong bữa Tiệc Ly này, Với tư cách là một người Cha, người Thầy sắp đi xa, Đức Giêsu đã chuẩn bị cho các môn đệ của Ngài và cho cả nhân loại những hành trang cần thiết cho cuộc Xuất Hành mới với những di huấn thật cụ thể, rõ ràng:

“Anh em cũng phải rửa chân cho nhau.” (Ga13,14)

Đức Giêsu muốn chúng ta chấp nhận cúi xuống để phục vụ một cách vô điều kiện. Phục vụ không phải là phân phát, không phải ban ân huệ mà là một nghĩa vụ được thúc đẩy bởi con tim. Chúa muốn chúng ta cúi xuống để lắng nghe, để nhìn rõ và để thông cảm với những đau khổ, những nhọc nhằn của anh em chúng ta. Bao lâu chúng ta còn không dám cúi xuống, không dám rửa chân anh em mình là bấy lâu chúng ta còn không thể nghe, không thể thấy những nổi bất hạnh để cảm thông, để chia sẻ, để trao ban và yêu thương anh em, và như thế, chưa được xem là môn đệ Chúa.

“Anh em hãy cầm lấy mà ăn” (Mt 26,26)

Đây là lời mời gọi thiết tha như một lời van nài. Đức Giêsu không muốn sự hiến thân, trao tặng của Ngài trở nên vô ích. Đức Giêsu muốn chúng ta đón nhận và để cho Ngài bước vào cuộc đời của chúng ta, được ở trong và nên một với chúng ta mỗi ngày cho đến tận thế. Đức Giêsu có thể hiện diện cùng chúng ta bằng nhiều cách: Bằng Lời Chúa, bằng kinh nguyện, ngang qua những người nghèo khổ, đau yếu, tù đày… trong các Bí Tích, thánh lễ, nơi các thừa tác viên… Tuy nhiên, sự hiện diện trực tiếp nhất, thật nhất, mật thiết nhất vẫ là hiện diện qua Thánh Thể theo phương thức lương thực thiêng liêng.

“Anh em hãy làm việc này mà nhớ đến Thầy” (Lc 22,19)

Với lệnh truyền này, Đức Giêsu đã chính thức thiết lập Thiên chức Linh Mục. Dù biết rằng các môn đệ của Ngài là những con người bất toàn, yếu đuối: Đức Giêsu biết rõ ai là người sẽ chối mình, ai là người nhát sợ bỏ Ngài chạy trốn, ai là người vô tâm để Ngài cô đơn một mình trong vườn cây dầu…nhưng Đức Giêsu vẫn không ngần ngại trao quyền cho các ông, chấp nhận bị lệ thuộc vào các ông để tiếp tục ở lại, tiếp tục là chiếc bánh bị bẻ ra để chia cho nhân loại. Lời mời gọi này cũng dành cho mỗi người chúng ta. Đức Giêsu mời gọi chúng ta siêng năng đến với bí tích Thánh thể, siêng năng lãnh nhận Thánh Thể để có được đôi tay của Chúa, có được trái tim của Chúa, để làm được những việc Chúa làm, được trở thành tấm bánh bẻ ra chia cho anh em, để có thể trở thành một Kitô khác.

“Anh em hãy yêu thương nhau như Thầy đã yêu thương anh em” (Ga 15,12)

Đây là giới răn mới, là dấu chỉ để mọi người nhận biết ai mới là môn đệ thật của Thầy Giêsu . Muốn ở lại trong tình thương của Thầy cần phải giữ lệnh truyền của Thầy. Tội lỗi và sự dữ làm cho con người ngày càng trở nên chai sạn, gai góc, lạnh giá, thù địch với nhau. Lòng thù hận làm cho Cain giết Abel, Esau thù ghét Gia-cóp, các anh bán người em út của mình là Giuse … và làm cho mối quan hệ giữa người và người ngày càng trở nên vô cảm, băng giá, thậm chi hận thù. Tình yêu và chỉ có thể là tình yêu mới là liều thuốc “đặc trị’’ có khả năng giao hòa đất trời, con người với thiên nhiên và làm ấm nồng mối quan hệ giữa người với người.

Bữa Tiệc Ly của Chúa và các môn đệ quả thật LY mà không BIỆT, BI mà không THẢM, bởi vì từ bữa tiệc này, qua các Thánh Tông Đồ, loài người đã được thừa kế một di sản vô cùng to lớn, vô cùng quý giá do Đức Giêsu ban tặng, từ bữa tiệc này, một bình minh mới đang ló dạng, một trời mới, đất mới Chúa chuẩn bị sẵn cho con người đang hình thành.

   Lạy Chúa Giêsu Thánh Thể, xin cho con biết yêu như Chúa đã yêu, Sống như Chúa đã sống, làm được những việc như Chúa đã làm, để con có thể trở thành hiện thân của Chúa ở trần gian, trở thành tấm bánh có thể bẻ ra chia cho anh em con, dám cho đi tất cả, kể cả mạng sống con, để mọi người khi tiếp xúc với con, có thể nhận ra và đụng chạm được Chúa ở trong con. Amen.

Giáo xứ Thiên Thần
Tuần Thánh 2019
Phaolô Võ Công Nam

6+